آشنایی با علی اکبر شهنازی

علی‌اکبر شهنازی (۲۳ اردیبهشت ۱۲۷۶ – ۲۶ اسفند ۱۳۶۳) موسیقی‌دان ایرانی و نوازندهٔ سرشناس تار بود.

تصنیف های ماندگار از شهنازی

از تصنیف هایی که علی اکبر شهنازی ساخته می‌توان به تصنیف «ای نوع بشر، به اصفهان رو، سرود جوانان وطن و تصنیف چهارگاه، (زد لشکر گل)» اشاره کرد. همچنین یکی از قطعات باقی‌مانده در دستگاه شور با تار وی با شعری از شاعر بزرگ ایران سعدی شیرازی و با آواز حسینعلی خان نکیسا است که می‌گوید: «یک روز به شیدایی در زلف تو آویزم.» این آواز شور با چنان مهارتی اجرا شده است که یکی از شاهکارهای آواز در موسیقی ایرانی به شمار می‌رود.

از شاگردان قدیمی او می توان از میرزا حسن خان مشار، میرزا عیسی خان خاتم، باصرالدوله، منتظم الحکماء و حاج محمد آقا و از جدیدترها از افرادی همچون حمید وفا، محمدرضا لطفی، فرهنگ شریف و ناصرآذر را نام برد.

زندگی علی اکبر شهنازی در دهه های مختلف

علی اکبر شهنازی در ۱۲۷۶ خورشیدی در خانواده ای از اهالی آشنا به هنر چشم به جهان گشود. پدر او نـوازنده صاحب نام دوران قاجار بود و عـمویش میرزا عـبدالله از استادان برجسته موسیقی به شمار می رفت. علی‌اکبر تحصیلات خود را در مدرسه‌های سن‌لوئی و سعادت به پایان برد. او آموزش تار را از هشت‌سالگی نزد پدرش آغاز کرد و در مدت ۶ سال ردیف موسیقی ایرانی را از پدرش آموخت و مدتی از محضر درویش‌خان بهره برد. نخستین صفحه‌اش را در ۱۴ سالگی در بیات ترک و افشاری در تهران ضبط کرد. پس از درگذشت پدر در ۱۲۹۴ خورشیدی در ۱۸ سالگی جانشین پدر شد و آموزش شاگردان پدرش را به‌عهده گرفت. در دهه ۱۳۰۰ نام آورترین نوازنده تار در تمام محافل هنری بود. در ۱۳۰۵ خورشیدی به دعوت کمپانی هیز ماسترز ویس، صفحاتی از او با آواز اقبال ضبط شد. در ۱۳۰۸ خورشیدی هنرستان موسیقی شهنازی را تأسیس کرد.

با تشکیل رادیو در برنامه‌های هفتگی موسیقی رادیو به همراه ادیب خوانساری، محمد روح بخش و… نوازندگی می‌کرد. در ۱۳۳۴ خورشیدی در هنرستان آزاد موسیقی به آموزش مشغول شد و در ۱۳۴۱ خورشیدی ردیف آقا حسینقلی را ضبط کرد. استاد علی اکبر خان شهنازی در ۱۳۴۵ خورشیدی مدت پنج سال تمام دستگاه های موسیقی ایرانی را که از قدیم به ارث رسیده بود، اجرا و همه را به صورتی مرتب آماده و همچنین در ۱۳۵۶ خورشیدی ردیف دوره عالی را ضبط کرد.

پایان علی اکبر شهنازی

علی اکبر شهنازی با احیای‌ نظام ردیف دستگاهی و با استفاده از تکنیک های مدرن موسیقی توانست ردیف دستگاهی ایران را توسعه دهد. این استاد تارنواز سرانجام در ۸۷ سالگی و در اسفند ۱۳۶۳ خورشیدی چشم از جهان فروبست.

شجریان و علی اکبر شهنازی